Xét nghiệm AFP có ý nghĩa gì với sức khỏe gan?
Xét nghiệm AFP là một loại xét nghiệm nhằm đo nồng độ một loại protein đặc biệt được sản xuất ở tế bào gan của người trưởng thành bị tổn thương gan, đặc biệt mắc ung thư gan. Do vậy chỉ số nồng độ AFP được xác định nhằm coi như một dấu ấn ung thư gan, sàng lọc và chẩn đoán sớm bệnh và những biến chứng tổn thương gan. Nếu nồng độ AFP tăng cao cảnh báo nhiều nguy cơ đáng bảo động về tình hình sức khỏe.
Những điều cần biết về xét nghiệm AFP
AFP là một dòng protein đặc hiệu được dùng như một chất nhằm phát hiện ra dấu ấn của khối u, cụ thể là ung thư gan, tinh hoàn và buồng trứng. Thực hiện xét nghiệm này sẽ lấy máu trên tĩnh mạch của người bệnh, AFP sẽ được phân tách trong huyết thanh.
Nồng độ chỉ số AFP của người trưởng thành sẽ dao động từ 0-8 ng/ml. Nhưng ở người mắc bệnh ung thư hoặc có tổn thương gan thì chỉ số này tăng cao, nếu như chỉ số AFP vượt ngưỡng này thì bác sĩ có thể sẽ chỉ định thêm làm các xét nghiệm khác để tìm ra nguyên nhân.
Nếu như chỉ số AFP trong máu ở mức từ 500-1000 ng/ml trở lên thì đây chính là dấu hiệu của ung thư, còn trường hợp lớn hơn 200 ng/ml và bạn mắc bệnh gan thì rất có thể bệnh tiến triển thành ung thư gan.
Bên cạnh đó còn một loại xét nghiệm khác có độ đặc hiệu khá cao với bệnh ung thư gan đó chính là AFP-L3%, nếu như cả hai kết quả này cùng bất thường thì bác sĩ sẽ có những chẩn đoán nhanh chóng để đưa ra hướng điều trị.
Việc thực hiện xét nghiệm kiểm tra nồng độ AFP sẽ được chỉ định trong những trường hợp sau:
- Người bệnh có chẩn đoán điều trị ung thư khác và bệnh ung thư gan, cần theo dõi đánh giá hiệu quả điều trị.
- Nghi ngờ người bệnh mắc ung thư gan hay những bệnh ung thư khác.
- Người bệnh có khối u cảm nhận được rõ hay được chẩn đoán thông qua phương thức khác.
- Đánh giá theo dõi nguy cơ xơ gan, ác tính.
- Theo dõi, phòng ngừa tái phát ung thư.
Chỉ số AFP trong gan tăng cao khi nào?
AFP vốn là một dòng protein được sản xuất ra từ tế bào gan của bào thai, khi đứa trẻ sinh ra và lớn lên thì loại protein này sẽ ngừng sản xuất và duy trì ở mức nồng độ thấp cho tới khi trưởng thành.
Tuy vậy ở trường hợp tế bào gan nếu bị tổn thương, đặc biệt là khối ung thư thì AFP được kích thích sản xuất làm tăng nồng độ chất này trong máu. Bên cạnh đó nồng độ AFP cũng có thể tăng do các loại ung thư khác như: ung thư tinh hoàn hay buồng trứng.
Xong ngoài những bệnh ung thư làm tăng nồng độ AFP thì còn do các bệnh không ung thư như: viêm gan, xơ gan,....
Với những người bệnh đã điều trị bệnh ung thư gan thì xét nghiệm AFP được dùng trong việc đánh giá, theo dõi kết quả của quá trình điều trị.
Cần làm gì khi chỉ số AFP tăng cao?
Nếu như nồng độ AFP trong gan tăng cao sẽ là một biểu hiện sớm của bệnh ung thư tế bào gan, Tuy vậy việc chẩn đoán và đánh giá tình trạng từng người cần phải được thực hiện thêm nhiều xét nghiệm kết hợp sau đây:
Xét nghiệm miễn dịch
Thực hiện xét nghiệm AFP là một trong những dạng xét nghiệm miễn dịch, bên cạnh đó còn có thêm xét nghiệm PIVKA II AFP-L3 có độ nhạy cao và tìm ra nguyên nhân.
Xét nghiệm sinh hóa và huyết học
Những chỉ số xét nghiệm huyết học và sinh hóa của người bệnh ung thư gan thường sẽ có nhiều biểu hiện bất thường như:
- Tăng bilirubin trong máu
- Tiểu cầu, huyết sắc tố, hồng cầu bị giảm
- Chỉ số glucose trong máu thấp
- Men arginase trong gan giảm, Albumin và Protein giảm, rối loạn đông máu.
- Chỉ số transaminase tăng vừa.
Chuẩn đoán qua hình ảnh
Việc chẩn đoán hình ảnh với bệnh ung thư gan có độ nhạy và chính xác khá cao tuy nhiên còn phụ thuộc vào kích thước khối u, loại xét nghiệm:
- Siêu âm: việc siêu âm có những hạn chế nhất định nếu khối u có kích thước trên 1cm đi kèm những bệnh lý gan khác. Tuy vậy việc chẩn đoán khối u lành tính hay ác tính cần dựa theo những xét nghiệm khác để đánh giá kỹ hơn.
- Chụp CT: Chụp cắt lớp vi tính gan thường có độ nhạy rất cao, giá trị chẩn đoán với những khối u có kích thước trên 1 cm.
- Chụp MRI: ý nghĩa của phương pháp chẩn đoán này rất cao thường đánh giá được đặc điểm, vị trí khối u cũng như những tổn thương xâm lấn.
- Sinh thiết gan: Khi mà những kết quả xét nghiệm đều đưa ra hướng về bệnh ung thư gan thì liệu pháp chẩn đoán xác đáng nhất chính là sinh thiết gan. Khi này bác sĩ sẽ lấy một lượng nhỏ mô bệnh học từ khối u gan và đem đi phân tích, nếu tế bào chứa ác tính thì người bệnh đã mắc ung thư gan.
Tổng kết lại nồng độ chỉ số AFP trong gan tăng cao chính là dấu hiệu sớm của bệnh ung thư gan, tuy vậy để có kết luận chính xác bạn cần kiểm tra thêm các xét nghiệm khác. Trên đây là tất cả thông tin, ý nghĩa của chỉ số này với sức khỏe con người, hy vọng bạn sẽ hiểu rõ hơn nhằm biết cách chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình.
Xem thêm:
HCT trong xét nghiệm máu là gì? Thông tin đầy đủ, chi tiết, chuẩn xác về HCT
Tất tần tật thông tin cần biết về chỉ số PCR trong máu
Nhận xét
Đăng nhận xét